Biblijny hebrajski zawiera 11 czasowników na określenie sztuki tańca. Jednak współcześnie nie wiemy, co dokładnie oznaczały, ponieważ tańce opisywane w Biblii I Talmudzie się nie zachowały.

 

Z jakich tradycji czerpali więc twórcy tańców izraelskich? Z żydowskiej kultury tańca: Żydów europejskiej Diaspory i Żydów z Jemenu, lokalnej mi.in. arabskiej i oczywiście bogatej folkloru Bałkanów i Europy Środkowej i Wschodniej. Nowe tańce powstawały jako odpowiedź na potrzeby pionierów przybywających do Palestyny już pod koniec XIX wieku, ale przede wszystkim po drugiej fali emigracji (1904-1914),pionierów, którzy czuli się wolni, silni, dumni i szczęśliwi z bycia na Ziemi Izraela i budowania na swojej ziemi swojego państwa. Budowania wszystkiego od nowa, przez Nowych Żydów (już nie tułaczy i handlarzy z Nalewek): państwa, nowej kultury, nowej tożsamości. Jako odpowiedź na potrzeby wyrażenia ich uczuć i potrzeb zrodzonych przez nowy styl życia. Początkowo tańczono przekształcane tańce ludowe krajów, z których pochodzili pionierzy (np. krakowiaka, polkę, czerkesiję, horę), aż do momentu (1944, pierwszy festiwal tańca w Kibucu Dalii), w którym postanowiono zacząć "tańczyć po hebrajsku" - i stworzyć rdzenne tańce izraelskie (jakkolwiek paradoksalnie to brzmi).

 

Znalazły się w nich elementy tańców chasydzkich, jemeńskich, arabskich; nawiązywano do nowych warunków życia, krajobrazu, pracy na roli, przywiązania do Ziemi. Oczywiście źródłem inspiracji była także Biblia, jednak tańce izraelskie mówią o historii Żydów w kategoriach świeckich. Zupełnie nowe kroki wnosiły nową jakość. Tańce te tańczono w kibucach, kółkach tańca w miastach, rozpowszechniano poprzez festiwale tańca, ruchy młodzieżowe.

 

Tańce izraelskie są wciąż żywe - co nie tylko oznacza, że są popularne na całym świecie, ale też to, że ciągle powstają nowe, tworzone przez nowe pokolenia choreografów, odzwierciedlające zmieniający się styl życia w Izraelu.

 

(opracowanie.: Monika Leszczyńska)